সন্ধি ভাঙা | Class 10 Assamese Grammar | HSLC 2022

সন্ধি ভাঙা বা সন্ধি পাতা ই কোনো বেলেগ বেলেগ বস্তু নহয় I সন্ধি ভাঙা বা সন্ধি পাতা একেই মাথো প্ৰকাশ কৰাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে I ইয়াৰ আগতে আমি সন্ধি সম্পর্কীয় এটা লিখনি প্ৰকাশ কৰিছো I যদি আপুনি এতিয়াও পঢ়া নাই, এতিয়াই ক্লিক কৰি পঢ়িব পাৰে I

ইয়াত আমি একো এবাৰ আপোনালোকৰ সৈতে আলোচনা কৰিব গৈ আছো Class 10 Assamese Grammar ৰ পৰা এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় সেয়া হয় সন্ধি ভাঙা বা সন্ধি পাতা I সন্ধি ভাঙা বা সন্ধি পাতা আলোচনা কৰাৰ আগতে আমি একো এবাৰ সন্ধিৰ বিষয়ে কিছু কথা আলোচনা কৰিব বিচাৰিছো I সন্ধি সদাৰণতে তিনিবিধ – স্বৰসন্ধি, ব্যঞ্জনসন্ধি আৰু বিসৰ্গসন্ধি I

সন্ধি ভাঙা বা সন্ধি পাতা বহুত আছে যদিও আমি ইয়াত স্বৰসন্ধি, ব্যঞ্জনসন্ধি আৰু বিসৰ্গসন্ধিৰ হে কিছু উদাহৰণ আলোচনা কৰিম I ইয়াৰ পিছত আমি সন্ধি ভাঙা বা সন্ধি পাতাৰ বহু উদাহৰণ আমি সময়ে সময়ে যোগ কৰি থাকিম I

আপুনি ইয়াৰ লগতে পঢ়িব পাৰে:


সন্ধি ভাঙা: স্বৰসন্ধি

স্বৰবৰ্ণৰ লগত স্বৰবৰ্ণৰ যি সন্ধি হয়, তাক স্বৰসন্ধি বোলে ।

আ = অ + অ

জলাধিপতি = জল + অধিপতি
পদাৰ্পণ = পদ + অৰ্পণ
দেবাসুৰ = দেৱ + অসুৰ
পঞ্চামৃত = পঞ্চ + অমৃত
ফলাফল = ফল + অফল
স্বাধীন = স্ব + অধীন
শংকৰাব্দ = শংকৰ + অব্দ
দাবানল = দাব + অনল
পুষ্পাঞ্জলি = পুষ্প + অঞ্জলি
নৰাধম = নৰ + অধম
অজাসুৰ = অজ + অসুৰ
পৰাধীন = পৰ + অধীন
চৰাচৰ = চৰ + অচৰ
অজৰামৰ = অজৰ + অমৰ
নীলাচল = নীল + অচল
নৰকাসুৰ = নৰক + অসুৰ
শতাব্দ = শত + অব্দ
দেশান্তৰ = দেশ + অন্তৰ
সাধ্যাতীত = সাধ্য + অতীত
গোলাৰ্দ্ধ = গোল + অৰ্দ্ধ
শোকাভিভূত = শোক + অভভূত
হিতাহিত = হিত + অহিত
লাভালাভ = লাভ + অলাভ
হস্তাক্ষৰ = হস্ত + অক্ষৰ

আ = অ + আ

পৰমানন্দ = পৰম + আনন্দ
হতাশা = হত + আশা
ৰত্নাকৰ = ৰত্ন + আকৰ
ভোকাতুৰ = ভোক + আতুৰ
দশানন = দশ + আনন
শোকাতুৰ = শোক + আতুৰ
ষড়ানন = ষড় + আনন
মেঘালয় = মেঘ + আলয়
শুভাগমন = শুভ + আগমন
শৃংখলাবদ্ধ = শৃংখল + আবদ্ধ
বিবেকানন্দ = বিবেক + আনন্দ
জীৱনালেখ্য = জীৱন + আলেখ্য
হিমালয় = হিম্ + আলয়
পিঞ্জৰাবদ্ধ = পিঞ্জৰ + আবদ্ধ
পূৰ্ণাহুতি = পূৰ্ণ + আহুতি
হতাহত = হত + আহত
হিমালয় = দেৱ + আলয়
চিত্তাকৰ্ষক = চিত্ত + আকৰ্ষক

আ = আ + আ

ৰমানন্দ = ৰমা + আনন্দ
শ্ৰদ্ধাস্পদ = শ্ৰদ্ধা + আস্পদ
মহাশয় = মহা + আশয়
কাৰাগাৰ = কাৰা + আগাৰ
উমানন্দ = উমা + আনন্দ
মহালয় = মহা + আলয়
বিদ্যালয় = বিদ্যা + আলয়
গৱেষণাগাৰ = গৱেষণা + আগাৰ
সদানন্দ = সদা + আনন্দ
দয়াৰ্দ্ৰ = দয়া + আৰ্দ্ৰ
মন্ত্ৰণালয় = মন্ত্ৰণা + আলয়
সুধাকাৰ = সুধা + আকাৰ

আ = আ + অ

বিদ্যাৰ্ণৱ = বিদ্যা + অৰ্ণৱ
কথামূত = কথা + অমূত
মহামহিমাৰ্ণৱ = মহামহিমা + অৰ্ণৱ
আশাতীত = আশা + অতীত
ধাৰণাতীত = ধাৰণা + অতীত
মহাৰ্ঘ = মহা + অৰ্ঘ
বিদ্যালংকাৰ = বিদ্যা + অলংকাৰ
সীমান্ত = সীমা + অন্ত
আশানুৰূপ = আশা + অনুৰূপ
যাত্ৰাভিনয় = যাত্ৰা + অভিনয়

ঈ = ই + ই

অতীন্দ্ৰিয় = অতি + ইন্দ্ৰিয়
অতীব = অতি + ইব
অভীষ্ট = অভি + ইষ্ট
মুনীন্দ্ৰ = মুনি + ইন্দ্ৰ
প্ৰতীতি = প্ৰতি + ইত
অতীত = অতি + ইত

ঈ = ই + ঈ

ক্ষিতীশ = ক্ষিতি + ঈশ
যতীশ = যতি + ঈষ
প্ৰতীতি = প্ৰতি + ঈক্ষা
গিৰীশ = গিৰি + ঈশ
অধীশ্বৰ = অধি + ঈশ্বৰ
পৰীক্ষা = পৰি + ঈক্ষা

ঈ = ঈ + ঈ

দিল্লীশ্বৰ = দিল্লী + ঈশ্বৰ
সতীশ = সতী + ঈশ
মহীশ = মহী + ঈশ
শ্ৰীশ = শ্ৰী + ঈশ

ঈ = ঈ + ই

শচীন্দ্ৰ = শচী + ইন্দ্ৰ
শচীন্দ্ৰ = মহী + ইন্দ্ৰ
মহতীচ্ছা = মহতী + ইচ্ছা
সুধীন্দ্ৰ = সধী + ইন্দ্ৰ

এ = অ + ই

ভৱেন্দ্ৰ = ভৱ + ইন্দ্ৰ
দেৱেন্দ্ৰ = দেৱ + ইন্দ্ৰ
ইতৰেতৰ = ইতৰ + ইতৰ
গজেন্দ্ৰ = গজ + ইন্দ্ৰ
নৰেন্দ্ৰ = নৰ + ইন্দ্ৰ
যোগেন্দ্ৰ = যোগ + ইন্দ্ৰ

এ = অ + ঈ

পৰমেশ্বৰ = পৰম + ঈশ্বৰ
ভৱেশ = ভৱ + ঈশ
গণেশ = গণ + ঈশ
দীনেশ = দীন + ঈশ
নৰেশ = নৰ + ঈশ
দেবেশ্বৰ = দেৱ + ঈশ্বৰ

এ = আ + ই

যথেষ্ট = যথা + ইষ্ট
যথেচ্ছা = যথা + ইচ্ছা
মহেন্দ্ৰ = মহা + ইন্দ্ৰ

এ = আ + ঈ

ৰমেশ = ৰমা + ঈশ
তাৰকেশ্বৰী = তাৰকা + ঈশ্বৰী
মহেশ = মহা + ঈশ

ও = অ + উ

শীতোষ্ণ = শীত + উষ্ণ
বৃকোদৰ = বৃক + উদৰ
সূৰ্যোদয় = সূৰ্য + উদয়
নন্দতসৱ = নন্দ + উতসব
প্ৰশ্নোত্তৰ = প্ৰশ্ন + উত্তৰ
স্নাতকোত্তৰ = স্নাতক + উত্তৰ
পাদোদক = পাদ + উদক
হিতোপদেশ = হিত + উপদেশ

ও = আ + উ

যথোচিত = যথা + উচিত
গংগোদক = গঙ্গা + উদক
মহোদধি = মহা + উদধি
মহোদৰ = মহা + উদৰ
কথোপকথ = কথা + উপকথন
যথোপযুক্ত = যথা + উপযুক্ত
মহোদয় = মহা + উদয়
বিদ্যােতসাহী = বিদ্যা + উতসাহী
মহোতসৱ = মহা + উতসৱ

(ৰে’ফ) = অ + ঋ আৰু (ৰে’ফ ) = আ +ঋ

উত্তমৰ্ণ = উত্তম + ঋণ
মহৰ্ষি = মহা + ঋষি
দেৱৰ্ষি = দেৱ + ঋষি
অধমৰ্ণ = অধম + ঋণ
ৰাজৰ্ষি = ৰাজা + ঋষি
সপ্তৰ্ষি = সপ্ত + ঋষি

আৰ্ত = অ + ঋত, আৰ্ত =আ + ঋত

ভোকাৰ্ত = ভোক + ঋত
ক্ষুধাৰ্ত = ক্ষুধা + ঋত
শোকাৰ্ত = শোক + ক্ষুকাৰ্ত
শীতাৰ্ত = শীত + ঋত
ভোকাৰ্ত = তৃষ্ণা + ঋত

ঐ = অ + এ , ঐ = অ + ঐ, ঐ = আ + ঐ

তথৈবচ = তথা + এবচ
মহৈশ্বৰ্য = মহা + ঐশ্বৰ্য
পৰমৈশ্বৰ্য = পৰম + ঐশ্বৰ্য
হিতৈষী = হিত + এষী
একৈক = এক + এক
জনৈক = জন + এক
মতৈক্য = মত + ঐক্য

ঔ = অ + ও; ঔ = অ + ঔ ;ঔ = আ + ঔ; ঔ = আ + ঔ

বনৌষধি = বন + ঔষধি
জলৌকা = জল + ওকা
মহৌষধ = মহা + ঔষধ

্য ( য-কাৰ) = ই + অ

অত্যন্ত = অতি + অন্ত
আদ্যন্ত = আদি + অন্ত
যদ্যপি = যদি + অপি
অত্যধিক = অতি + অধিক
প্ৰত্যহ = প্ৰতি + অহ

্য ( য-কাৰ ) = ই + আ

প্ৰত্যাশা = প্ৰতি + আশা
ইত্যাদি = ইতি + আদি

্য (য-কাৰ) = ঈ + অ

নদ্যম্বু = নদী + অম্বু

্য (য-কাৰ) = ই + উ

উপৰ্যুপৰি = উপৰি + উপৰি
অত্ত্যুদয় = অতি + উদয়
প্ৰত্যুপকাৰ = প্ৰতি + উপকাৰ
অভ্যুদয় = অভি + উদয়

্য় (য-কাৰ) = ই + এ

প্ৰত্যেক = প্ৰতি + এক

ৱ = উ + অ ; ৱা =উ +আ; ৱে = উ + এ

নয়ন = নে + অন
গায়ক = গৈ + অক
বিনায়ক = বিনৈ + অক
শয়ন = শে + অন
নায়ক = নৈ + অক


সন্ধি ভাঙা: ব্যঞ্জনসন্ধি

ব্য়ঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্য়ঞ্জনবৰ্ণৰ বা ব্য়ঞ্জনবৰ্ণৰ লগত স্বৰবৰ্ণৰ লগত ব্য়ঞ্জনবৰ্ণৰ মিলনেই ব্যঞ্জনসন্ধি বোলে ।

তদুপৰি = তত + উপৰি
দিগন্ত = দিক্ + অন্ত
আচ্ছাদন = আ + ছাদন
গন্তব্য = গম্ + তব্য
সংলগ্ন = সম্ + লগ্ন
মৃন্ময় = মৃত + ময়
পৰিচ্ছেদ = পৰি+ ছেদ
উচ্ছেদ = উত + ছেদ
সংযোগ = সম্ + যোগ
ণিজন্ত = ণিচ্ + অন্ত
বাংময় = বাক্ + ময়
তদ্ধিত = তত + হিত
যাচ্ঞয় = যাচ্ + না
সম্ৰাজ্ঞী = সম্ + ৰাজ + নী
প্ৰকৃষ্ট = প্ৰ + কৃষ + ত
কৃদন্ত = কৃ + অন্ত
পৰিচ্ছন্ন = পৰি + ছন্ন
সংকীৰ্ণ = সম্ + কীৰ্ণ
সন্তান = সম্ + তান
বৃষ্টি = বৃষ + তি
চলচ্চিত্ৰ = চলত + চিত্ৰ
উচ্চাৰণ = উত + চাৰণ
দিগগজ = দিক্ + গজ
সংস্কৃত = সম্ + কৃত
জগন্নাথ = জগত + নাথ
উন্মাদ = উত + মাদ
সংগতি = সম্ + গতি
সদুপদেশ = সত + উপদেশ
সম্ৰাট = সম্ + ৰাট্
উন্মত্ত = উত + মত্ত
সংকাৰ্ণ = সম্ + কীৰ্ণ
সদাশয় = সত + আশয়
সজ্জন = সত + জন
সচ্চৰিত্ৰ = সত + চৰিত্ৰ
সংশয় = সম্ + শয়
কিন্নৰ = কিম্ + নৰ
যাৱজ্জীৱন = যাবত + জীৱন
ৰাজ্ঞী = ৰাজ + নী
সংযোগ = সম্ + যোগ
উন্নতি = উত + নতি
উদ্ধত = উত + হত
আচ্ছন্ন = আ + ছন্ন
বিচ্ছিন = বি + ছিন্ন
বাগীশ = বাক্ + ঈশ


বিসৰ্গসন্ধি সন্ধি ভাঙা

বিৰ্সগ আৰু ব্য়ঞ্জনবৰ্ণ বা স্বৰবৰ্ণৰ মাজত যি সন্ধি হয়, তাক বিসৰ্গসন্ধি বোলে ।

নীৰৱ = নিঃ + ৰৱ
বাচস্পতি = বাচঃ+ পতি
নিৰৱচ্ছন্ন = নিঃ + অৱচ্ছিন্ন
নিস্তেজ = নিঃ+ তেজ
নিঃ + ৰোগ = নিৰোগ
মনঃ + তাপ = মনস্তাপ
মনঃ + ৰম = মনোৰম
নিঃ + আকাৰ = নিৰাকাৰ
দুঃ + অৱস্থা = দুৰৱস্থা
নিঃ + চয় = নিশ্চয়
মনঃ + যোগ = মনোযোগ
নিঃ + ৰস্ = নীৰস
আৱিঃ + কাৰ = আৱিষ্কাৰ
নিঃ + কলংক = নিষ্কলংক
পুনঃ + অপি = পুনৰপি
নিঃ+ চিত = নিশ্চিত
দুঃ + গম = দুৰ্গম
নিঃ + অৱধি = নিৰৱধি
বহিঃ + কাৰ = বহিষ্কাৰ
নিঃ + চিন্ত = নিশিচন্ত
বনঃ + পতি = বনস্পতি
তিৰঃ + কাৰ = তিৰস্কাৰ
সৰঃ + বৰ = সৰোবৰ
শিৰঃ + ছেদ = শিৰশে্ছদ
দুঃ + তৰ = দুস্তৰ
মনঃ + হৰ = মনোহৰ
দঃ + নীতি = দুৰ্নীতি
ততঃ + অধিক = ততোধিক
দুঃ + গতি = দুৰ্গতি
ভাঃ + কৰ = ভাস্কৰ
দুঃ + প্ৰাপ্য = দুষ্প্ৰাপ্য
আশীঃ + বাদ = আশীবাৰ্দ
ইতঃ + ততঃ = ইতস্ততঃ
অহঃ + ৰাত্ৰ = অহোৰাত্ৰ
দুঃ + কৰ = দুষ্কৰ
নিঃ + নয় = নিৰ্ণয়
নিঃ + ঠুৰ = নিষ্ঠুৰ
তপঃ + বন = তপোবন
দুঃ + ঘোৰ = দুৰ্ঘোৰ
নিঃ + তাৰ = নিস্তাৰ
নমঃ + কাৰ = নমস্কাৰ
নিঃ + ফল = নিষ্ফল
বযঃ + অধিক = বয়োধিক
নিঃ + পাপ = নিষ্পাপ
পুৰঃ + কাৰ = পুৰস্কাৰ
দুঃ + চিন্তা = দুশ্চন্তা
দুঃ + মতি = দুৰ্মতি
অহঃ + নিশা = অহৰ্নিশ


সন্ধি ভাঙা বা সন্ধি পাতা: শেষ বাক্য

আজি আমি Assamese Medium ৰ ছাত্ৰ ছাত্ৰীৰ বাবে আলোচনা কৰিলোঁ ভাঙা বা সন্ধি পাতাৰ কিছু উদাহৰণ I যদি আপুনি জানিব খোজা সন্ধি ভাঙা বা সন্ধি পাতা ইয়াত নাই তেন্তে আমাৰ Assamese Medium Facebook Page Follow কৰি আমাক জনাব পাৰে বা আপুনি Comment Section ত জনাব পাৰে I আমি যিকোনো সময়ত আপোনাৰ উত্তৰ দিবলৈ যত্ন কৰিম I

6 Comments

  1. অন্তৰাত্মা,ব্যুতপত্তি,ভবেন্দ্ৰ সন্ধি ভাঙিলে কি হ’ব?

Leave a Reply

Your email address will not be published.